Mogućnosti razvoja turizma tek se naslućuju. Brdsko-planinski turizam jedna je od značajnijih perspektiva u koju Mrkonjićani polažu mnogo nada, čineći znatne napore da ovaj kraj smjelije uskoči u republičku turističku kartu. Za to postoje veoma dobri prirodni uslovi - brdsko-planinski živopisan kraj ispresijecan potocima i rijekama, prostrane sjenovite šume Manjače, Ovčare i Lisine bogate divljači, bogatstvo kulturno-istorijskih spomenika, kraj podesan za sve vrste zimskih sportova, vode bogate ribom, geografski smještaj i klima - sve su to razlozi koji su rukovodili Mrkonjićane da u ovoj grani privrede prave veće zahvate i čine znatno veća ulaganja u izgradnju modernih ugostiteljsko-turističkih objekata i približavanje ovog kraja turistima. Pod planinom Lisinom, u šumskom ambijentu, na izvoru Crne Rijeke izgrađena su dva vještačka jezera koja su se tako uklopila u postojeći ambijent kao da su prirodna. Pokraj kristalnih jezera izgrađene su kamp-kućice, motel i pansion prve kategorije s ukupnim kapacitetom od oko 70 ležaja. To je kompleks Balukane, mrkonjićki turistički prvenac. Balukanaje smještena 4 kilometra daleko od grada pored puta AVNOJ-a. Balukana nema mrtve sezone: ljeti kupanje, ribolov, zimi skijanje i sankanje na obližnjim obroncima. Postoji i ski-lift za ljubitelje zimskih sportova.

U Mrkonjić-Gradu izgrađen je 1973. hotel ,,B" kategorije sa 72 ležaja, u izvanrednom arhitektonskom sklopu s novim Spomen-domom I zasjedanja ZAVNOBiH-a. Novi putevi: Put AVNOJ-a, rekonstruisani put Mrkonjić - Crna Rijeka i put prema Glamoču i Splitu dovešće, uz solidnu mrkonjićku pripremu, turiste i u ovaj kraj, jer za ugodan smještaj i boravak savremenih nomada na četiri točka ovdje postoje zaista dobri uslovi.

U poslijeratnom periodu intenzivno se razvija i zdravstvo. Na području opštine radi Dom zdravlja i sedam terenskih zdravstvenih ambulanti. Uspješno se sprovodi sistem zdravstvene zaštite cjelokupnog stanovništva. Smanjen je i na minimum doveden mortalitet novorođenčadi, suzbijene mnoge zarazne bolesti, učinjeno dosta na zdravstvenom prosvjećivanju stanovništva. U mrkonjićkom zdravstvu radi 10 liječnika i oko 40 medicinskih radnika sa srednjom stručnom spremom. Godine 1973. na 3000 stanovnika dolazi jedan liječnik opšte prakse, a Srednjoročnim planom do 1975. predviđeno je da se ovaj prosjek smanji za trećinu. Osim toga Plan predviđa i proširenje medicinskog prostora (izgradnju doma zdravlja i terenskih ambulanti). Mrkonjićko zdravstvo čini napore da svoj rad usmjeri što više na preventivnu zdravstvenu zaštitu. Uz zdravstvenu, dobro je organizovana i socijalna zaštita stanovništva.

Odmah nakon oslobođenja pristupilo se borbi za iskorjenjivanje nepismenosti i zaostalosti na području opštine Mrkonjić-Grad. Na čitavom tom području niču nove školske zgrade, organizuju se tečajevi za osnovno opismenjavanje odraslih. Pored osnovne škole u Mrkonjiću, u svim selima, gdje je god postojao najminimalniji broj djece dorasle za školovanje, otvorene su četverorazredne osnovne škole, a u Baraćima, Podrašnici, Bjelajcu, Mednoj i Šehovcima proradile su pune osmogodišnje škole. Na kraju školske 1972/73. godine obuhvaćenost četverorazrednim školovanjem bila je potpuna, dok u višim razredima taj nivo još nije dostignut. U istoj školskoj godini u osnovnim školama bilo je upisano oko 5500 učenika kojima je predavalo blizu dvije stotine učitelja i nastavnika.

Godine 1961. osnovana je u Mrkonjiću prva srednja škola - gimnazija. Iz godine u godinu ta je škola pripremala sve veći broj mrkonjićke omladine za više škole i fakultete. I u kulturnom životu grada ova je škola zauzela istaknuto mjesto. Rastom i jačanjem privrednih organizacija Mrkonjić-Grada dolazi do većih i znatnijih ulaganja u oblasti školstva, a više od polovine godišnjeg opštinskog budžeta odvaja se za školstvo. U Mrkonjiću postoje još i Škola za učenike u privredi. Škola za radnička zanimanja i Trogovačka škola, koje zajedno s Gimnazijom sačinjavaju Srednjoškolski centar s oko 800 učenika. Za đake i nastavnike Srednjoškolskog centra 1972. izgrađena je moderna školska zgrada koja po svojoj funkcionalnosti, izgledu i opremi spada u red najmodernijih škola te vrste u Bosanskoj krajini.

Neosporno, jednu od najvećih uloga u razvoju posljeratnog mrkonjićkog školstva odigrao je pokojni Vojislav Banjac. Taj neumorni prosvjetni radnik sav se posvetio unapređenju mrkonjićkog školstva. Banjac je bio i prvi direktor Gimnazije.

Kako se razvijalo školstvo tako se razvijao i kulturni život. U prvim godinama poslije oslobođenja osnovan je Narodni univerzitet čija aktivnost je vezana za napredak kulturnog života na području opštine. U sklopu Narodnog univerziteta nalazi se biblioteka sa preko 15000 knjiga, bioskop, pokretno kino i Dom kulture. (U okviru sprovođenja programa UNESKO-a već 1975. Narodna biblioteka udvostručiće fond knjiga, tako da će po jedna dolaziti na jedriog stanovnika opštine.)
Rad Narodnog univerziteta ogleda se i kroz organizovanje filmskih i pozorišnih predstava, gostovanja umjetnika, estradnih grupa, kulturnih i javnih radnika, organizovanju izložbi, predavanja, kurseva i večernjih škola za srednje obrazovanje i dokvalifikaciju odraslih.

U Mrkonjić-Gradu djeluje i Muzej Prvog zasjedanja ZAVNOBiH-a koji je smješten u zgradi u kojoj je zasjedanje i održano. Otvaranjem Spomen doma ZAVNOBiH-a ova kultumo-istorijska institucija dobiće odgovarajući prostor. Osim Spomen muzeja I zasjedanja ZAVNOBiH-a, u Spomen domu smješten je niz kulturnih institucija - Zavičajni muzej, biblioteka, čitaonice, pozorišna i kino dvorana s 550 mjesta, galerija za izložbe i prostorije za kulturno-umjetnički rad. Tu postoje i izvanredni uslovi za organizovanje radnih kulturnih priredbi i skupova kulturnih radnika, stalnih ili povremenih kulturnih manifestacija. Otvaranje novog Spomen doma ujedno je podsticaj za raznovrsniju i sadržajniju kulturnu aktivnost na području opštine.
U KUD-u „Jedinstvo", osnovanom 1848. godine, postoje 4 sekcije (horska, dramska, muzička i folklorna). Naročite uspjehe i veoma kontinuiran rad - zahvaljujući tradiciji i entuzijazmu članova - pokazuje horska sekcija. I prije rata postojala je kulturno-zabavna aktivnost, ali (kako je već rečeno) na odvojenoj vjersko-nacionalnoj osnovi. KUD „Jedinstvo" dokinulo je potpuno ovu podvojenost u oblasti kulturnog života u gradu. Izgradnjom Spomen-doma „Jedinstvo" dobija daleko bolje uslove za sistematski rad i kulturno djelovanje.